Sprawdź w kilka sekund, po ilu latach przedawnia się karalność przestępstwa — czyli kiedy sprawca przestaje ponosić odpowiedzialność karną i nie można go już skazać. Kalkulator stosuje terminy z art. 101 Kodeksu karnego oraz mechanizm ich wydłużenia z art. 102 k.k. (wszczęcie postępowania).
Wynik jest orientacyjny. O tym, czy w konkretnej sprawie doszło do przedawnienia, decydują szczegóły: dokładna kwalifikacja czynu, moment popełnienia, ewentualny skutek należący do znamion oraz to, czy i kiedy wszczęto postępowanie. Ocenę zawsze warto potwierdzić z adwokatem.
Kalkulator dotyczy przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego. Prowadzimy sprawy karne na każdym etapie — jeśli masz wątpliwości, czy Twoja sprawa się przedawniła, skontaktuj się z kancelarią. Pełne omówienie tematu znajdziesz w artykule „Przedawnienie karalności – po ilu latach sprawa się przedawni?".
Oblicz termin przedawnienia
Wybierz, jak surowo zagrożony jest dany czyn (decyduje górna granica ustawowego zagrożenia karą), wskaż datę popełnienia i zaznacz, czy wszczęto już postępowanie.
Nie masz pewności, czy sprawa się przedawniła?
Przedawnienie bywa kluczowym argumentem obrony — ale jego ocena wymaga precyzyjnej kwalifikacji czynu i analizy akt (kiedy dokładnie wszczęto postępowanie i przeciwko komu). Kancelaria adwokacka mec. Zbigniewa Romana w Warszawie prowadzi sprawy karne na każdym etapie — od postępowania przygotowawczego po obronę przed sądem i kasację.
Na czym opiera się kalkulator — podstawa prawna
Terminy przedawnienia karalności określa art. 101 § 1 Kodeksu karnego. Im surowsza kara grozi za dany czyn, tym dłuższy termin:
- 30 lat — gdy czyn stanowi zbrodnię zabójstwa (art. 148 k.k.).
- 20 lat — gdy czyn stanowi inną zbrodnię (przestępstwo zagrożone karą pozbawienia wolności nie niższą niż 3 lata).
- 15 lat — gdy czyn jest występkiem zagrożonym karą pozbawienia wolności przekraczającą 5 lat.
- 10 lat — gdy czyn jest występkiem zagrożonym karą pozbawienia wolności przekraczającą 3 lata.
- 5 lat — w pozostałych przypadkach (występki zagrożone karą do 3 lat pozbawienia wolności, grzywną albo ograniczeniem wolności).
Bieg terminu liczy się od czasu popełnienia czynu. Jeżeli do znamion przestępstwa należy skutek (np. śmierć pokrzywdzonego), termin biegnie od chwili jego nastąpienia.
Mechanizm wydłużenia reguluje art. 102 k.k.:
„Jeżeli w okresie, o którym mowa w art. 101, wszczęto postępowanie, karalność przestępstw określonych w art. 101 § 1 ustaje z upływem 10 lat […] od zakończenia tego okresu."
Oznacza to, że dla przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego wszczęcie postępowania w trakcie biegu podstawowego terminu wydłuża przedawnienie o kolejne 10 lat. Przykład: rozbój (art. 280 § 1 k.k.) ma podstawowy termin 15 lat — po wszczęciu postępowania przedawni się dopiero po 25 latach od popełnienia czynu. Pełne omówienie z przykładami znajdziesz w artykule „Przedawnienie karalności – po ilu latach sprawa się przedawni?".
Najczęstsze pytania o przedawnienie karalności
Po ilu latach przedawnia się przestępstwo w Polsce?
Zależnie od wagi czynu — od 5 do 30 lat (art. 101 § 1 k.k.). Najczęstsze występki przedawniają się po 5 lub 10 latach, poważniejsze po 15 latach, zbrodnie po 20 latach, a zabójstwo po 30 latach. Jeżeli w tym czasie wszczęto postępowanie, termin wydłuża się o kolejne 10 lat (art. 102 k.k.).
Czym różni się przedawnienie karalności od przedawnienia wykonania kary?
Przedawnienie karalności (art. 101–102 k.k.) dotyczy etapu przed prawomocnym wyrokiem — po jego upływie nie można już skazać sprawcy. Przedawnienie wykonania kary (art. 103 k.k.) dotyczy kary już orzeczonej prawomocnym wyrokiem, której z czasem nie można wykonać. To dwie odrębne instytucje.
Czy wszczęcie postępowania zawsze wydłuża przedawnienie?
Wydłużenie z art. 102 k.k. działa tylko wtedy, gdy postępowanie wszczęto w trakcie biegu podstawowego terminu. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego dla pełnego skutku istotne jest wszczęcie postępowania przeciwko osobie (in personam) — czyli postawienie zarzutów (art. 313 k.p.k.), a nie samo śledztwo „w sprawie".
Czy są przestępstwa, które się nie przedawniają?
Tak. Zgodnie z art. 105 k.k. przedawnieniu nie ulegają zbrodnie przeciwko pokojowi, ludzkości i przestępstwa wojenne, a także niektóre umyślne przestępstwa zabójstwa, ciężkiego uszczerbku na zdrowiu lub pozbawienia wolności ze szczególnym udręczeniem popełnione przez funkcjonariusza publicznego w związku z pełnieniem obowiązków.
Od kiedy liczy się termin przedawnienia?
Co do zasady od czasu popełnienia czynu. Gdy do znamion przestępstwa należy skutek — od chwili jego nastąpienia. W przypadku niektórych przestępstw popełnionych na szkodę małoletniego bieg przedawnienia nie może zakończyć się wcześniej niż po ukończeniu przez pokrzywdzonego określonego wieku (art. 101 § 4 k.k.) — tych szczególnych zasad kalkulator nie uwzględnia.