PRAWO KARNE WYKONAWCZE · WARSZAWA

Mam wyrok do odbycia. Odroczenie i przerwa w karze

Po skierowaniu prawomocnego wyroku do wykonania czasu na działanie może być niewiele. Sam wniosek o odroczenie wykonania kary nie wstrzymuje jej wykonania. W szczególnie uzasadnionym przypadku należy wystąpić również o wstrzymanie wykonania orzeczenia do czasu rozpoznania wniosku o odroczenie.

Zadzwoń: 604 25 25 49 Umów konsultację

Odroczenie wykonania kary i przerwa w karze – adwokat w Warszawie

Wyrok się uprawomocnił. Co jeszcze można zrobić

Prawomocny wyrok nie zamyka wszystkich możliwości. Kodeks karny wykonawczy przewiduje kilka instytucji, które pozwalają odsunąć wykonanie kary w czasie, przerwać je albo zmienić sposób odbywania kary na wolnościowy.

Czasu bywa jednak niewiele. Zgodnie z art. 79 Kodeksu karnego wykonawczego zasadą jest polecenie zatrzymania i doprowadzenia skazanego do aresztu śledczego. Sąd może wezwać skazanego do dobrowolnego stawienia się tylko w uzasadnionym przypadku, na jego wniosek i po ocenie, że skazany wezwanie wykona.

Właściwość sądu zależy od instytucji. O odroczeniu wykonania kary orzeka co do zasady sąd, który wydał wyrok w pierwszej instancji. O przerwie w karze, warunkowym przedterminowym zwolnieniu i sądowym zezwoleniu na odbywanie kary w systemie dozoru elektronicznego orzeka sąd penitencjarny.

Instytucje, o które można wystąpić na tym etapie:

Odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności
Przerwa w wykonaniu kary dla osoby już osadzonej
Odbywanie kary w systemie dozoru elektronicznego
Warunkowe przedterminowe zwolnienie

Odroczenie: dwie podstawy, dwa różne progi

Pierwsza podstawa jest obowiązkowa dla sądu. Jeżeli skazany cierpi na chorobę psychiczną lub inną ciężką chorobę uniemożliwiającą wykonywanie kary, sąd odracza jej wykonanie do czasu ustania przeszkody. Mówi o tym art. 150 Kodeksu karnego wykonawczego.

Druga jest uznaniowa. Sąd może odroczyć wykonanie kary, jeżeli natychmiastowe jej wykonanie pociągnęłoby zbyt ciężkie skutki dla skazanego lub jego rodziny. Odroczenie to nie może przekroczyć roku. Wobec kobiety ciężarnej oraz osoby samotnie sprawującej opiekę nad dzieckiem okres ten jest dłuższy.

W praktyce druga podstawa jest tą, o którą toczy się większość spraw, i to ona wymaga najstaranniejszego udokumentowania: sytuacji rodzinnej, zdrowotnej, zawodowej i tego, co konkretnie stanie się z bliskimi, jeżeli kara zostanie wykonana natychmiast.

Odroczenie bywa drogą do dozoru elektronicznego

Te instytucje warto rozpatrywać razem. Jeżeli sąd odroczy wykonanie kary, zyskujemy czas na przygotowanie i złożenie wniosku o odbywanie kary w systemie dozoru elektronicznego. Przed sądem penitencjarnym ustawa przewiduje dwie ścieżki: karę nieprzekraczającą roku i 6 miesięcy oraz karę niższą niż 3 lata, gdy do odbycia pozostało nie więcej niż 6 miesięcy. Od 1 stycznia 2026 r. działa dodatkowo tryb przed komisją penitencjarną. Dotyczy on skazanego, któremu wymierzono karę pozbawienia wolności nieprzekraczającą 4 miesięcy i który rozpoczął już odbywanie tej kary w zakładzie karnym. Nie chodzi tu o przypadek, w którym do końca dłuższej kary pozostały 4 miesiące. Więcej o samym dozorze piszemy w osobnym artykule.

Co robimy po telefonie

Ustalamy, ile czasu zostało

Kluczowa jest data skierowania wyroku do wykonania i treść pisma z sądu. Od tego zależy, jak pilny jest wniosek o odroczenie i czy równolegle trzeba wystąpić o wstrzymanie wykonania orzeczenia do czasu jego rozpoznania.

Zbieramy dokumentację

Dokumentacja medyczna, sytuacja rodzinna, zaświadczenia o zatrudnieniu, dokumenty dotyczące osób pozostających na utrzymaniu. To ona przesądza o wyniku.

Składamy wniosek do sądu

Wniosek trafia do sądu, który wydał wyrok w pierwszej instancji. Wskazujemy podstawę, okres i argumenty, które sąd musi rozważyć.

Reprezentacja na posiedzeniu

Sprawa rozpoznawana jest na posiedzeniu. Udział obrońcy pozwala odpowiedzieć na wątpliwości sądu od razu, zamiast czekać na kolejny termin.

Wyrok skierowany do wykonania?

Proszę zadzwonić z pismem z sądu pod ręką. Powiem, co da się jeszcze zrobić i czy równolegle trzeba wnosić o wstrzymanie wykonania orzeczenia.

Zadzwoń: 604 25 25 49

Najczęściej zadawane pytania

Na jak długo sąd może odroczyć wykonanie kary?+

Odroczenie z powodu zbyt ciężkich skutków dla skazanego lub jego rodziny nie może przekroczyć roku. Odroczenie z powodu ciężkiej choroby trwa do czasu ustania przeszkody. Wobec kobiety ciężarnej i osoby samotnie sprawującej opiekę nad dzieckiem okres jest dłuższy.

Czym różni się odroczenie od przerwy w karze?+

Odroczenie dotyczy osoby, która jeszcze nie rozpoczęła odbywania kary. Przerwa dotyczy osoby już osadzonej i pozwala jej opuścić zakład karny na czas trwania przeszkody. Przesłanki są zbliżone, ale procedura i moment złożenia wniosku są inne.

Czy złożenie wniosku wstrzymuje wykonanie kary?+

Nie. Zgodnie z art. 9 § 4 Kodeksu karnego wykonawczego samo złożenie wniosku nie wstrzymuje wykonania orzeczenia. W szczególnie uzasadnionym przypadku sąd może je wstrzymać, ale wymaga to odrębnego wniosku i odrębnej decyzji sądu. Dlatego wniosek o wstrzymanie składa się zwykle równolegle z wnioskiem o odroczenie.

Czy o dozorze elektronicznym zawsze decyduje sąd?+

Nie zawsze. Co do zasady orzeka o nim sąd penitencjarny. Od 1 stycznia 2026 r. działa dodatkowo tryb przed komisją penitencjarną, który dotyczy skazanego, któremu wymierzono karę pozbawienia wolności nieprzekraczającą 4 miesięcy i który rozpoczął już odbywanie tej kary w zakładzie karnym.

Co zwiększa szanse na odroczenie?+

Konkretna i udokumentowana sytuacja: dokumentacja medyczna, dane o osobach pozostających na utrzymaniu, zobowiązania, których nikt inny nie przejmie, trwające leczenie. Ogólne stwierdzenie o trudnej sytuacji bez dokumentów rzadko wystarcza.