SPRAWY PRYWATNOSKARGOWE · WARSZAWA

Prywatny akt oskarżenia

W sprawach prywatnoskargowych oskarżycielem jest sam pokrzywdzony, a postępowanie zaczyna się od jego pisma. Nie znaczy to, że zostaje z tym sam: policja i prokurator mają tu określone ustawą zadania.

Zadzwoń: 604 25 25 49 Umów konsultację

Prywatny akt oskarżenia – adwokat w Warszawie

Które sprawy idą tą drogą

Ustawa wskazuje wąską grupę czynów, w których oskarża sam pokrzywdzony. Należą do niej zniesławienie, zniewaga, naruszenie nietykalności cielesnej oraz spowodowanie lekkiego uszczerbku na zdrowiu. Przy tym ostatnim czynie nie każdy przypadek z art. 157 § 2 lub § 3 Kodeksu karnego idzie tą drogą: wyjątek dotyczy między innymi sytuacji, w której pokrzywdzonym jest osoba najbliższa zamieszkująca wspólnie ze sprawcą.

W tych sprawach nie prowadzi się typowego postępowania przygotowawczego. To pokrzywdzony gromadzi dowody, formułuje zarzut i występuje przed sądem jako oskarżyciel prywatny, dlatego jakość pierwszego pisma waży tu więcej niż gdziekolwiek indziej.

Nie znaczy to jednak, że organy państwa nie robią nic. Policja na żądanie pokrzywdzonego przyjmuje ustną albo pisemną skargę, w razie potrzeby zabezpiecza dowody, a na polecenie sądu wykonuje określone czynności dowodowe. Prokurator może też wszcząć postępowanie albo do niego wstąpić na zasadach określonych w art. 60 Kodeksu postępowania karnego.

Czyny ścigane z oskarżenia prywatnego:

Zniesławienie i zniewaga
Naruszenie nietykalności cielesnej
Spowodowanie lekkiego uszczerbku na zdrowiu, z ustawowymi wyjątkami

Jak przebiega taka sprawa

Zabezpieczenie dowodów

Zrzuty ekranu, nagrania, świadkowie, dokumentacja medyczna. Ciężar zebrania materiału spoczywa tu na pokrzywdzonym, choć na jego żądanie policja przyjmuje skargę i w razie potrzeby zabezpiecza dowody.

Prywatny akt oskarżenia

Pismo może ograniczyć się do oznaczenia osoby oskarżonego, zarzucanego czynu i wskazania dowodów. Prostota formy nie oznacza jednak, że treść jest obojętna: to ona wyznacza granice całego procesu.

Posiedzenie pojednawcze

Rozprawę poprzedza posiedzenie pojednawcze. Kończy się ono ugodą albo skierowaniem sprawy na rozprawę. Ugoda bywa szybszym sposobem uzyskania przeprosin.

Rozprawa

Oskarżyciel prywatny prowadzi postępowanie dowodowe, tak jak robiłby to prokurator. Na tym etapie udział pełnomocnika przesądza zwykle o przebiegu sprawy.

Dwie rzeczy, które zaskakują najczęściej

Po pierwsze, termin. Karalność tych czynów ustaje z upływem roku od chwili, gdy pokrzywdzony dowiedział się o osobie sprawcy, i nie później niż 3 lata od popełnienia czynu. Po drugie, opłata. Wniesienie prywatnego aktu oskarżenia wymaga uiszczenia zryczałtowanej równowartości wydatków, która wynosi obecnie 1000 zł. W razie skazania oskarżonego kwota ta co do zasady wraca do oskarżyciela.

Sprawa do wniesienia prywatnym aktem oskarżenia?

Proszę zadzwonić i opisać, co się stało i kiedy. Termin w tych sprawach bywa krótszy, niż się wydaje.

Zadzwoń: 604 25 25 49

Najczęściej zadawane pytania

Jakie sprawy są ścigane z oskarżenia prywatnego?+

Przede wszystkim zniesławienie, zniewaga, naruszenie nietykalności cielesnej oraz spowodowanie lekkiego uszczerbku na zdrowiu, przy czym ten ostatni czyn ma ustawowe wyjątki, między innymi gdy pokrzywdzonym jest osoba najbliższa zamieszkująca wspólnie ze sprawcą. Poza sprawami prywatnoskargowymi występują też przestępstwa ścigane na wniosek pokrzywdzonego oraz ścigane z urzędu.

Czy prywatny akt oskarżenia musi napisać adwokat?+

Ustawa tego nie wymaga i pismo może wnieść sam pokrzywdzony. Treść aktu wyznacza jednak granice procesu, dlatego najważniejsze jest precyzyjne opisanie zdarzenia historycznego i wskazanie dowodów. Sąd nie jest związany kwalifikacją prawną wskazaną przez oskarżyciela i może ją zmienić z zachowaniem tożsamości zarzucanego czynu. To inna sytuacja niż przy subsydiarnym akcie oskarżenia, gdzie udział adwokata jest obowiązkowy.

Ile kosztuje wniesienie sprawy?+

Wniesienie prywatnego aktu oskarżenia wymaga uiszczenia zryczałtowanej równowartości wydatków, która wynosi 1000 zł. W razie skazania oskarżonego kwota ta co do zasady podlega zwrotowi na rzecz oskarżyciela prywatnego. Koszt pomocy prawnej ustalany jest odrębnie, po zapoznaniu się ze sprawą.

Czy sprawa musi skończyć się rozprawą?+

Nie. Rozprawę poprzedza posiedzenie pojednawcze, na którym strony mogą zawrzeć ugodę. Dla wielu osób szybkie przeprosiny w uzgodnionej formie są rezultatem korzystniejszym niż wyrok zapadający po miesiącach.