Umorzenie to nie koniec sprawy
Zawiadomienie o przestępstwie nie zawsze kończy się aktem oskarżenia. Prokurator może odmówić wszczęcia postępowania albo umorzyć je na dowolnym etapie. Dla osoby pokrzywdzonej brzmi to jak wyrok, a jest dopiero rozstrzygnięciem, od którego przysługuje środek zaskarżenia.
Kodeks postępowania karnego przewiduje tu kolejne kroki i trzeba je wykonać po kolei. Najpierw zażalenie na postanowienie, wnoszone do sądu za pośrednictwem prokuratora. Jeżeli sąd uchyli postanowienie, a organ prowadzący postępowanie ponownie odmówi wszczęcia albo ponownie je umorzy, drugie postanowienie podlega zaskarżeniu wyłącznie do prokuratora nadrzędnego. Dopiero po utrzymaniu go w mocy otwiera się droga do subsydiarnego aktu oskarżenia, czyli samodzielnego oskarżenia sprawcy przed sądem.
Zakres pomocy na tej drodze:
- Analiza postanowienia i akt sprawy
- Zażalenie do sądu na odmowę wszczęcia lub umorzenie
- Zaskarżenie drugiego postanowienia do prokuratora nadrzędnego
- Subsydiarny akt oskarżenia po utrzymaniu tego postanowienia w mocy
- Reprezentacja jako pełnomocnik oskarżyciela subsydiarnego przed sądem
Terminy są krótkie i nie da się ich przywrócić dowolnie
Na zażalenie na postanowienie o umorzeniu lub odmowie wszczęcia jest 7 dni od doręczenia. Na subsydiarny akt oskarżenia jest miesiąc od doręczenia zawiadomienia o utrzymaniu postanowienia w mocy przez prokuratora nadrzędnego. To terminy zawite. Ich przywrócenie jest możliwe tylko wtedy, gdy uchybienie nastąpiło z przyczyn niezależnych od strony, i wymaga osobnego wniosku (art. 126 Kodeksu postępowania karnego). Dlatego z decyzją o kontakcie nie warto zwlekać do ostatnich dni.
Subsydiarny akt oskarżenia musi sporządzić adwokat
To nie jest kwestia wygody. Art. 55 § 2 Kodeksu postępowania karnego wymaga, aby subsydiarny akt oskarżenia został sporządzony i podpisany przez adwokata, radcę prawnego albo radcę Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej. Pismo wniesione bez zachowania tego wymagania jest dotknięte brakiem formalnym, a dalszy los sprawy zależy od tego, czy brak zostanie usunięty w terminie wyznaczonym przez sąd.
Do subsydiarnego aktu oskarżenia dołącza się zawiadomienie o utrzymaniu postanowienia w mocy oraz odpis postanowienia prokuratora nadrzędnego.
W praktyce oznacza to, że osoba pokrzywdzona, która chce iść tą drogą, musi znaleźć pełnomocnika przed upływem miesiąca, a nie po. Im wcześniej, tym więcej zostaje czasu na zapoznanie się z aktami i zbudowanie zarzutu.
Jak to wygląda w praktyce
Rozmowa i ustalenie, na jakim etapie jest sprawa
Potrzebne jest postanowienie wraz z datą jego doręczenia oraz informacja, czy jest to pierwsze, czy powtórne rozstrzygnięcie. Od tego liczy się wszystko dalsze.
Wgląd w akta postępowania przygotowawczego
Dopiero akta pokazują, co prokurator ustalił, czego nie sprawdził i gdzie jest luka, na której można oprzeć zażalenie.
Zażalenie do sądu za pośrednictwem prokuratora
W ten sposób zaskarża się pierwsze postanowienie o odmowie wszczęcia albo o umorzeniu. Sąd może je utrzymać w mocy albo uchylić.
Zaskarżenie drugiego postanowienia do prokuratora nadrzędnego
Jeżeli po uchyleniu organ prowadzący postępowanie ponownie odmówi wszczęcia albo ponownie umorzy sprawę, drugie postanowienie zaskarża się wyłącznie do prokuratora nadrzędnego. Bez tego kroku droga do sądu się nie otwiera.
Subsydiarny akt oskarżenia i reprezentacja przed sądem
Po utrzymaniu postanowienia w mocy przez prokuratora nadrzędnego zostaje miesiąc na wniesienie aktu oskarżenia. Oskarżyciel subsydiarny prowadzi dalej sprawę z pełnymi uprawnieniami strony, a pełnomocnik prowadzi postępowanie dowodowe.
Postanowienie o umorzeniu już doręczone?
Proszę zadzwonić i przeczytać datę doręczenia z pisma. To wystarczy, żeby powiedzieć, jaki środek przysługuje i do kiedy.
Zadzwoń: 604 25 25 49Najczęściej zadawane pytania
Ile mam czasu na zażalenie na umorzenie sprawy?+
Zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od doręczenia postanowienia. Termin liczy się od dnia następnego po odbiorze pisma. Jest to termin zawity. Jego przywrócenie jest możliwe tylko wtedy, gdy uchybienie nastąpiło z przyczyn niezależnych od strony, i wymaga osobnego wniosku.
Czy subsydiarny akt oskarżenia mogę napisać sam?+
Nie. Zgodnie z art. 55 § 2 Kodeksu postępowania karnego subsydiarny akt oskarżenia musi być sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego. Pismo wniesione bez zachowania tego wymagania jest dotknięte brakiem formalnym, a skutki zależą od tego, czy brak zostanie usunięty w terminie wyznaczonym przez sąd.
Kiedy w ogóle mogę wnieść subsydiarny akt oskarżenia?+
Dopiero po co najmniej dwukrotnym skorzystaniu z uprawnień przewidzianych w art. 306 Kodeksu postępowania karnego. Najpierw wnosi się zażalenie do sądu na pierwsze postanowienie. Jeżeli sąd je uchyli, a organ prowadzący postępowanie ponownie odmówi wszczęcia albo ponownie umorzy sprawę, drugie postanowienie zaskarża się do prokuratora nadrzędnego. Dopiero gdy ten utrzyma je w mocy, biegnie miesięczny termin na wniesienie subsydiarnego aktu oskarżenia, liczony od doręczenia zawiadomienia o utrzymaniu postanowienia w mocy.
Czy muszę mieć nowe dowody, żeby zaskarżyć umorzenie?+
Nie zawsze. Zażalenie może wskazywać, że prokurator nie przeprowadził dowodów, o które wnioskowano, albo ocenił zebrany materiał wybiórczo. Nowy dowód wzmacnia zażalenie, ale nie jest warunkiem jego wniesienia.
Umów wstępną konsultację
Opisz krótko swoją sprawę — oddzwonimy w ciągu 24h.
Dane kontaktowe
Adres kancelarii
ul. Warecka 11a
00-034 Warszawa
Godziny pracy
Pon–Pt: 9:00–17:00
Sprawy pilne: również w weekendy